Ray Demiri
?nsano?lu, geçmi?ten bugüne ula??m sa?lamak için çe?itli yollar denedi. Denizleri kulland?, göklerde uçtu, da?lar? deldi ve elbette raylar üzerinde hareket etti. ?u an karayollar? en yayg?n ula??m biçimi olsa da, en ucuzu ve en güvenlisi oldu?u söylenemez. Yol yapmak ray dö?emekten kolay oldu?u için yayg?n ?ekilde kullan?l?yor. Ray demiri, travers ve balast gibi temel tren yolu yap?m elemanlar?na karayollar?nda ihtiyaç duyulmuyor.
Elbette karayollar? da üst düzey mühendislik kullan?larak in?a ediliyor. Asfaltlar, yol aç?lar?, kav?ak özellikleri gibi pek çok etmen göz önünde bulunduruluyor. Fakat nihayetinde harcanan emek ve zaman tren yolu yapmak için harcanandan az oluyor. Bu da karayollar?n?n devletler taraf?ndan daha fazla tercih edilmesine sebebiyet veriyor. Fakat ülkemizin karayollar?na verdi?i önemi, rayl? sisteme de vermesi gerekiyor. Özellikle lojistik sektöründe dünyaya ayak uydurmam?z aç?s?ndan, entegre ula??m sistemleri olu?turmam?z gerekiyor. Deniz yolunun demir yoluna, demir yolunun kara yoluna ba?lanmas? ve ürünün nihai al?c?ya bu ?ekilde ula?mas? gerekiyor. ?u an geli?mi? ülkelerin tamam?nda kullan?lan bu yöntem, zaman ve masraftan kâr etmeyi sa?l?yor.
Tabii ki bunun için öncelikle uygun bir altyap? planlamas? yap?lmas? gerekiyor. Demiryollar?n?n limanlar ile entegrasyonunun sa?lanmas?, karayolu ile birle?ti?i da??t?m merkezlerinin kurulmas? gibi pek çok planlamaya ihtiyaç duyuluyor. Yani asl?nda entegre ula??m sistemleri için öncelikle demiryollar?n?n planlamas?n?n yap?lmas? gerekiyor. Çünkü demiryolunun oturaca?? zemin, ray ba?lant? elemanlar? ve di?er pek çok konunun planlanmas? oldukça zaman al?yor.
Ray Demiri Ölçüleri
Demiryolu planlamas? yap?l?rken, ray demirinin ölçülerinden zemin etüdüne kadar bir dizi planlama yap?l?yor. Demiryolu planlan?rken zeminin geoteknik etüdünün yap?lmas? gerekiyor. Asl?nda bu, demiryolu yap?m?n?n en önemli a?amas?. Çünkü raylar?n stabil bir zemin üzerinde oturmas? hayati önem ta??yor. Zemindeki su seviyesinin ölçülmesi, bu su seviyesinin tehlike arz edip etmedi?inin ö?renilmesi; dolgu gerekiyorsa dolgu için gerekli malzemenin temin edilip edilemeyece?i; en önemlisi drenaj?n yeterli olup olmad??? konular?n?n çözüme kavu?turulmas? gerekiyor.
Zemin etüdünden sonra ad?na formasyon tabakas? denen, yetersiz zeminlere yerle?tirilen daha iyi bir zemin tabakas?n?n in?as? a?amas? geliyor. Bu tabaka zemin eksenine dik yerle?tiriliyor. Dayan?kl?, kararl? ve drenaj sa?l?yor. Ayr?ca bu tabakan?n alt?na don koruma tabakas? denen bir tabaka yerle?tirilerek, demiryolunun don olaylar?ndan etkilenmemesi sa?lan?yor.
Bu a?amalar?n ard?ndan zeminin ta??ma kapasitesini art?rmak için geotekstiller, demiryoluna gelecek yükü geni? alana yayacak balast ve raylar aras?nda ba?lant?y? sa?layan travers a?amalar? geliyor. Bunlar, zeminin ve tren yolunun stabil ve güvenilir ?ekilde hizmet vermesini sa?l?yor.
Demiryolunun en bilindik ve esas eleman? ise bunlar?n ard?ndan planlan?yor: tren ray?. ?imdiye kadar görüldü?ü gibi, demiryolu in?as? topra??n üzerine ray koymakla olmuyor. Zaten uluslararas? konvansiyonlarla ve ülkemizdeki baz? regülasyonlarla belirlenmi? tren ray? ölçüleri de buna izin vermiyor. Raylar?n ölçüleri konuma, hat uzunlu?una, trenin gidece?i h?za ba?l? olarak mukavemet gücü ve ölçü olarak farkl?l?k gösteriyor.
Ray Demiri Fiyatlar?
Tren ray? için uluslararas? belirlenmi? k?s?tlamalar bulunuyor. Örne?in, raylar genellikle 18 m, 24 m, 30 m veya 36 m uzunlu?unda üretiliyor. Bir parçan?n a??rl??? 50 kg ila 70 kg aras?nda de?i?iklik gösteriyor. Raylardan beklenen ise oldukça basit üç maddeden olu?uyor:
•Uzun ömürlü olmak
•A??nmaya dayan?kl? olmak
•Traverslere minimum seviyede bas?nç iletmek
Tabii ki bu ko?ullar?n sa?lanmas? o kadar kolay de?il. Çünkü bu ko?ullar ancak belirli bir malzeme kullan?larak sa?lanabiliyor. 1250 derecede haddelenen ve düzeltilen özel bir çe?it çelik, bu özelliklerin tamam?n? kar??l?yor. Zaten uluslararas? k?s?tlamalara göre, bu çelikten ba?ka bir malzemeden üretilen raylar, demiryolu yap?m?nda kullan?lam?yor.
Demiryolu yap?m?nda kimi zaman tüneller ve viyadükler yap?lmas? da gerekebiliyor. Ço?unlukla karayolu yap?m?nda gördü?ümüz bu in?aatlar? demiryolu yap?m?nda da görebiliyoruz. Bunlar maliyeti biraz daha yükseltse de, entegre ula??m?n sa?layaca?? fayda dü?ünüldü?ünde devede kulak kal?yor.
Toparlamak gerekirse, ülkemizin entegre ula??m sistemine geçmesi için demiryolu yap?m?n? h?zland?rmas? gerekiyor. Bunun için uygun bir planlama gerekti?i gibi, uygun ray demiri de gerekiyor. Bu da elbette sektörde tan?nan “Ray Demir Yunus Emre Baykal” olarak bizim profesyonellik alan?m?z.
Üretti?imiz raylar?n farkl? tür ve ölçüdeki çe?itlerine anasayfam?z üzerinden ula?abilirsiniz.
