e (mm.) Uzama miktar?
L (m.) Serbest ray boyu
a (1,15 x 10??) Uzama katsay?s?
Δt (°C) Montaj ile üst limit s?cakl??? fark?
L: Serbest ray boyudur ve sabitlenmemi? halde bulunan raylar için ray boyunun yar?s?na tekabül etmektedir.
Not: Kar?? tarafta da bir ray oldu?u zamanlarda bu ray?n yar?s?n?n serbest oldu?u öngörülür ve bu nedenden dolay? L tam boy olarak al?n?r. Bu ?ekilde iki ray aras?ndaki bo?luk için her iki ray da hesaba kat?l?r.
Özel Durumlar
Krapolu ve pedli raylarda ray pedi, ray?n kaymas?n? önlemek için kullan?l?r. S?cakl?ktan dolay? gerçekle?en genle?meye kar?? bask? yapar ve bu ?ekilde genle?meye kar?? bir yap? olu?turur. Yaln?z, bu durumun gerçekle?ebilmesi için krapo ve pedlerin söz konusu raya uygun seçilmesi ve torkun s?k?lm?? olmas? gerekmektedir.
Bu durumlarda serbest ray boyu: Krapo ara mesafesi x 10 metre olarak al?n?r. Kar?? ray?n hesaba kat?laca?? durumlarda ise bu mesafe x 20 olarak al?nmal?d?r.
Ray alt?ndaki pedlerin kullan?lmas?n?n nedenini dört a?amada anlatabiliriz:
1. Metal malzemelerin (tekerlek, ray vb.) birbiriyle gerçekle?tirdi?i etkile?imlerden ç?kacak sesin azalt?lmas? için ray alt?ndaki pedler kullan?l?r. Bu ?ekilde tekerleklerin yuvarlanma sesi en aza indirilmi? olur.
2. Vinçlerde (özellikle yüksek tonajl? olanlarda) ray bas?nc? daha dengeli bir zemine aktar?l?r.
3. Ray pedi kullan?m?, ray yükünü daha geni? bir alana yayar ve görünen en yüksek bas?nc? yar? yar?ya dü?ürür.
4. Raylar dinamiktir. Bunun sebebi ise, raylar?n üzerindeki hareketlilik, ?s?l genle?me ve büzülmelerdir. Özellikle yüksek tonajl? vinçlerde ve s?cakl?k farklar?n?n yüksek oldu?u uygulama alanlar?nda ray pedleri, ray?n hareketlerini s?n?rlamak veya tamamen önlemek amac?yla kullan?l?r.
Krapo s?k?l?k hesab?, son derece hassas oldu?undan iyi yap?lmal?, hesab?n do?ru olma, hesab?n do?ru olmas?na azami önem verilmelidir. Krapo ölçümünde hataya yer yoktur.
Krapo ara mesafesi a??a??daki fomülle hesaplan?r:
L= ( 4 x S x Ixx ) / ( Y x W) + A
